STANDARDY OCHRONY MAŁOLETNICH

FUNDACJI MARTEL

§ 1

Cel i zakres Standardów

1. Standardy określają zasady ochrony osób małoletnich podczas działań organizowanych, współorganizowanych lub realizowanych przez Fundację Martel, w szczególności projektów czytelniczych, edukacyjnych, kulturalnych i społecznych, w tym działań prowadzonych na terenie szpitali i innych placówek partnerskich.

2. Celem Standardów jest zapewnienie małoletnim bezpiecznego, podmiotowego i opartego na szacunku udziału w działaniach Fundacji oraz stworzenie jasnych zasad zapobiegania krzywdzeniu i reagowania na sytuacje mogące zagrażać ich dobru.

3. Standardy stosuje się odpowiednio do członków organów Fundacji, pracowników, współpracowników, zleceniobiorców, wolontariuszy, praktykantów oraz innych osób działających w imieniu Fundacji lub dopuszczanych przez Fundację do działań z udziałem małoletnich, zwanych dalej łącznie „Personelem”.

4. Jeżeli działanie jest realizowane na terenie szpitala, szkoły albo innej placówki posiadającej własne standardy ochrony małoletnich, Personel Fundacji przestrzega również zasad obowiązujących w tej placówce. W razie rozbieżności stosuje się rozwiązanie zapewniające małoletniemu wyższy poziom ochrony, o ile nie pozostaje to w sprzeczności z prawem.

§ 2

Podstawowe zasady ochrony małoletnich

1. We wszystkich działaniach Fundacji pierwszeństwo mają dobro, bezpieczeństwo, godność i prywatność małoletniego.

2. Małoletni jest traktowany z szacunkiem, bez względu na wiek, płeć, stan zdrowia, niepełnosprawność, pochodzenie, sytuację rodzinną, światopogląd, język, poziom rozwoju lub inne cechy.

3. W działaniach Fundacji uwzględnia się potrzeby dzieci z niepełnosprawnościami, szczególnymi potrzebami komunikacyjnymi, edukacyjnymi lub zdrowotnymi.

4. Kontakt z małoletnim powinien pozostawać w związku z celem projektu lub działania Fundacji i odbywać się w sposób możliwie przejrzysty oraz adekwatny do wieku, dojrzałości i sytuacji dziecka.

§ 3

Bezpieczne relacje Personelu z małoletnimi

1. Personel jest zobowiązany w szczególności do:

•  komunikowania się z małoletnimi spokojnie, jasno i z poszanowaniem ich granic;

•  wysłuchania małoletniego oraz uwzględniania jego zdania w zakresie odpowiednim do wieku i dojrzałości;

•  unikania sytuacji mogących zostać odebrane jako nieuzasadnione izolowanie dziecka od innych osób;

•  respektowania prywatności małoletniego i nieujawniania informacji o nim osobom nieuprawnionym;

•  reagowania na przemoc, poniżanie, groźby, nękanie lub inne zachowania zagrażające dobru dziecka, także jeżeli ich sprawcą jest inny małoletni.

2. Niedopuszczalne są w szczególności:

•  jakiekolwiek formy przemocy fizycznej, psychicznej, seksualnej lub ekonomicznej;

•  poniżanie, wyśmiewanie, zawstydzanie, obrażanie, zastraszanie lub grożenie;

•  nawiązywanie relacji o charakterze seksualnym lub romantycznym, seksualizowanie kontaktu albo kierowanie do małoletniego treści o takim charakterze;

•  proponowanie alkoholu, wyrobów nikotynowych, środków odurzających lub innych substancji niedozwolonych;

•  utrwalanie lub publikowanie wizerunku dziecka z naruszeniem prawa, zasad placówki partnerskiej albo ustaleń z rodzicami lub opiekunami;

•  wykorzystywanie przewagi wynikającej z wieku, funkcji, pozycji lub dostępu do zasobów w celu wywierania presji na małoletniego.

3. Kontakt fizyczny z małoletnim może mieć miejsce wyłącznie w granicach uzasadnionych charakterem działania lub bezpieczeństwem dziecka, z poszanowaniem jego granic i – w miarę możliwości – za jego zgodą. Personel Fundacji nie wykonuje czynności medycznych ani opiekuńczych, chyba że jest do tego odrębnie uprawniony i działa w takim charakterze.

4. Prywatna korespondencja z małoletnim za pośrednictwem prywatnych kont w mediach społecznościowych lub komunikatorach jest niedopuszczalna, chyba że charakter działania wymaga kontaktu elektronicznego, kontakt został uzgodniony z opiekunem lub placówką i odbywa się w sposób transparentny, za pośrednictwem kanałów przeznaczonych do realizacji danego działania.

§ 4

Weryfikacja osób dopuszczanych do określonych działań z udziałem małoletnich

1. Fundacja każdorazowo ocenia rzeczywisty charakter zadań powierzanych danej osobie oraz to, czy nawiązanie z nią stosunku pracy lub dopuszczenie jej do określonej działalności powoduje powstanie obowiązków weryfikacyjnych wynikających z art. 21 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich.

2. Obowiązek przedstawienia informacji z Krajowego Rejestru Karnego oraz wykonania innych czynności weryfikacyjnych nie dotyczy automatycznie każdego pracownika, współpracownika lub wolontariusza Fundacji. Jest stosowany wyłącznie w przypadkach, w których wymagają tego obowiązujące przepisy, w szczególności przed dopuszczeniem osoby do działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu, realizacją innych zainteresowań przez małoletnich lub opieką nad nimi.

3. Jeżeli obowiązek weryfikacji wynika z przepisów, Fundacja przed dopuszczeniem osoby do danej działalności dokonuje wymaganych sprawdzeń w odpowiednich rejestrach, a osoba przedstawia informacje, dokumenty lub oświadczenia wymagane prawem, w tym – gdy ma to zastosowanie – informację z Krajowego Rejestru Karnego.

4. Samo zatrudnienie w Fundacji ani wykonywanie czynności administracyjnych, księgowych, technicznych, logistycznych lub innych zadań, które nie stanowią dopuszczenia do działalności objętej art. 21 ustawy, nie stanowi samo przez się podstawy do żądania informacji z Krajowego Rejestru Karnego.

5. Szczegółowy sposób kwalifikowania stanowisk i zadań do weryfikacji, zakres wymaganych dokumentów, sposób sprawdzania rejestrów i dokumentowania czynności określa odrębna Procedura weryfikacji osób dopuszczanych do działalności z udziałem małoletnich.

6. Do działalności, wobec której przepisy wymagają wcześniejszej weryfikacji, nie może zostać dopuszczona osoba przed prawidłowym zakończeniem wymaganych czynności.

§ 5

Zasady bezpiecznych relacji pomiędzy małoletnimi

1. W ramach działań, podczas których małoletni mają kontakt ze sobą, niedopuszczalne są przemoc, zastraszanie, nękanie, wykluczanie, poniżanie, zachowania seksualizujące oraz naruszanie prywatności innych dzieci.

2. Personel reaguje na takie zachowania spokojnie i proporcjonalnie, w pierwszej kolejności zapewniając bezpieczeństwo osobie pokrzywdzonej oraz – gdy jest to zasadne – angażując personel placówki partnerskiej lub rodzica albo opiekuna.

§ 6

Internet, urządzenia elektroniczne i treści szkodliwe

1. Jeżeli Fundacja udostępnia małoletnim urządzenia elektroniczne lub dostęp do Internetu, stosuje rozwiązania organizacyjne i techniczne adekwatne do charakteru działania, ograniczające ryzyko dostępu do treści szkodliwych.

2. W przypadku działań realizowanych na urządzeniach lub w sieci zapewnianych przez placówkę partnerską stosuje się zasady bezpieczeństwa tej placówki.

3. Personel nie udostępnia małoletnim treści pornograficznych, przemocowych, dyskryminujących, nawołujących do samouszkodzeń, używania substancji lub innych treści nieadekwatnych do wieku i celu projektu.

§ 7

Zasady i procedura interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia

1. Każda osoba z Personelu, która powzięła uzasadnione podejrzenie krzywdzenia małoletniego albo otrzymała informację mogącą wskazywać na zagrożenie jego dobra, niezwłocznie podejmuje działania służące zabezpieczeniu dziecka oraz przekazuje informację Koordynatorowi ds. Ochrony Małoletnich lub – w razie jego niedostępności – członkowi Zarządu.

2. Jeżeli istnieje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia małoletniego, należy niezwłocznie wezwać odpowiednie służby, w szczególności Policję lub zespół ratownictwa medycznego, a w placówce partnerskiej jednocześnie poinformować uprawniony personel tej placówki.

3. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego Fundacja podejmuje działania wymagane prawem, w tym – gdy zachodzą podstawy – składa zawiadomienie do właściwych organów ścigania.

4. W przypadku potrzeby ingerencji sądu opiekuńczego Fundacja kieruje zawiadomienie do właściwego sądu rodzinnego samodzielnie albo we współpracy z placówką partnerską, zależnie od okoliczności sprawy.

5. Fundacja nie wszczyna procedury „Niebieskie Karty”, jeżeli nie posiada ustawowego uprawnienia do jej wszczęcia. W takim przypadku przekazuje informacje właściwemu podmiotowi uprawnionemu, jeżeli jest to potrzebne dla ochrony małoletniego.

6. Sposób reagowania powinien ograniczać do minimum konieczność wielokrotnego relacjonowania przez dziecko tego samego zdarzenia różnym osobom oraz uwzględniać jego wiek, stan zdrowia i potrzeby komunikacyjne.

§ 8

Osoby odpowiedzialne za stosowanie Standardów

1. Koordynatorem ds. Ochrony Małoletnich jest Wiceprezes Zarządu Fundacji Martel, chyba że Zarząd wyznaczy do tej funkcji inną osobę.

2. Do zadań Koordynatora należy w szczególności przyjmowanie zgłoszeń dotyczących zagrożenia dobra małoletniego, koordynowanie działań interwencyjnych i dokumentacji, przygotowanie Personelu do stosowania Standardów, współpraca z Zarządem i placówkami partnerskimi oraz inicjowanie okresowego przeglądu Standardów.

3. Za decyzję o złożeniu zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa lub zawiadomienia sądu opiekuńczego odpowiada Zarząd Fundacji albo osoba pisemnie przez Zarząd upoważniona, z zastrzeżeniem sytuacji wymagających niezwłocznego działania dla ochrony życia lub zdrowia dziecka.

§ 9

Dokumentowanie i przechowywanie zgłoszeń

1. Zgłoszenia dotyczące zagrożenia dobra małoletniego oraz podjęte działania dokumentuje się w sposób zapewniający poufność, integralność informacji i dostęp wyłącznie osobom upoważnionym.

2. Dokumentacja jest przechowywana przez okres wynikający z przepisów prawa, zasad archiwizacji Fundacji oraz potrzeby zabezpieczenia praw małoletniego i Fundacji.

3. Dane osobowe dotyczące małoletnich, osób zgłaszających i osób, których dotyczy zgłoszenie, są przetwarzane wyłącznie w zakresie niezbędnym do realizacji obowiązków ochronnych i prawnych.

§ 10

Plan wsparcia małoletniego

1. Po ujawnieniu krzywdzenia Fundacja – w granicach swoich kompetencji – ustala działania wspierające małoletniego, uwzględniając jego bezpieczeństwo, potrzeby oraz rolę rodziców, opiekunów i placówki, w której dziecko przebywa.

2. Jeżeli projekt jest realizowany w szpitalu lub innej placówce zapewniającej dziecku opiekę, działania wspierające są uzgadniane z uprawnionym personelem tej placówki, o ile nie zagraża to dobru dziecka i nie narusza obowiązku zawiadomienia właściwych organów.

3. Jeżeli podejrzenie krzywdzenia dotyczy rodzica, opiekuna lub innej osoby, której poinformowanie mogłoby zwiększyć zagrożenie dla małoletniego, informacji tej nie przekazuje się tej osobie przed konsultacją z właściwymi służbami lub organami.

§ 11

Przygotowanie Personelu do stosowania Standardów

1. Każda osoba dopuszczona do działań z udziałem małoletnich zapoznaje się ze Standardami w zakresie adekwatnym do powierzonych jej obowiązków przed rozpoczęciem takich działań.

2. Przygotowanie może odbywać się w formie instruktażu, szkolenia, materiału informacyjnego lub potwierdzenia zapoznania się z dokumentem. Fakt przygotowania lub zapoznania się ze Standardami jest dokumentowany w sposób ustalony przez Koordynatora.

3. W przypadku projektów realizowanych w placówkach partnerskich Personel jest informowany również o podstawowych zasadach ochrony małoletnich obowiązujących w danym miejscu, jeżeli placówka je udostępnia lub wymaga ich stosowania.

§ 12

Udostępnianie Standardów

1. Standardy w wersji pełnej oraz skróconej, przeznaczonej dla dzieci i młodzieży, udostępnia się na stronie internetowej Fundacji oraz w widocznym miejscu w siedzibie Fundacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

2. W projektach prowadzonych poza siedzibą Fundacji informacja o możliwości zapoznania się ze Standardami może być udostępniana również w miejscu realizacji projektu, w formie dostosowanej do jego charakteru.

3. Wersja skrócona stanowi Załącznik nr 1 do niniejszych Standardów.

§ 13

Przegląd i aktualizacja Standardów

1. Standardy podlegają ocenie nie rzadziej niż raz na dwa lata oraz każdorazowo, gdy wymagają tego zmiany przepisów, charakter działalności Fundacji albo doświadczenia wynikające z realizowanych projektów.

2. Wnioski z oceny Standardów są dokumentowane na piśmie.

3. Zmiany Standardów wymagają przyjęcia przez Zarząd Fundacji.

§ 14

Postanowienia końcowe

1. Standardy wchodzą w życie z dniem wejścia w życie uchwały Zarządu Fundacji Martel o ich przyjęciu.

2. W sprawach nieuregulowanych Standardami stosuje się obowiązujące przepisy prawa oraz – odpowiednio – odrębne procedury przyjęte w Fundacji.

3. Integralnym uzupełnieniem Standardów jest w szczególności Procedura weryfikacji osób dopuszczanych do działalności z udziałem małoletnich.